Gedrag kan zomaar een gewoonte worden

De uitkomst van gedrag is niet altijd duidelijk

Bepaald gedrag dat van kleins af aan is aangewend, is bij een kind met Autisme vaak maar moeilijk af te leren. Het gaat vaak over in een gewoonte. Daarbij komt dat het gedrag dat aangewend is, niet altijd even prettig is. Het probleem is echter dat je als ouder niet altijd van tevoren kan weten hoe het gedrag eruit ziet, als je een paar jaar verder bent. Veel dingen zijn bij een kind met Autisme al helemaal eigen gemaakt voordat er uberhaupt een diagnose is gesteld.

Het gedrag dat nog wel kan als kleuter, is mogelijk niet meer zo handig als je kind groter wordt. Ik heb gemerkt dat er bij mijn zoon dingen ingeslopen zijn die ik nu nog maar moeilijk kan veranderen. Door zijn Autisme en het zoeken naar zijn eigen veilige plek maakt hij zich, soms ongewenste dingen, eigen. Hij houdt graag vast aan dezelfde patronen en gewoontes. Opvallend daarbij is dat bepaalde gedragingen horen bij bepaalde plaatsen.

Opvallend gedrag zoals “verstoppertje spelen”

Een mooi voorbeeld hiervan is: verstoppertje spelen tijdens het winkelen. Daar houdt mijn zoon van. In elke winkel zoekt hij verstopplekken en wanneer ik dan langs de rekken loop, zie ik vanuit mijn ooghoek iedere keer zijn blonde koppie opduiken om te zien waar ik ben. In de supermarkt zie ik hem dan voortdurend van pad naar pad schieten. Het grappige is dat hij zich prima vermaakt. Zo hoef ik hem bijvoorbeeld niet te zoeken. Ik doe namelijk helemaal niet actief mee in zijn “verstoppertje spelen”. Hij speelt zijn eigen spel.

Wanneer ik klaar ben met winkelen, loop ik gewoon de winkel uit. Ik hoef hem niet te roepen, wetende dat hij ineens voor me springt met een luide “BOEH”. Hij houdt mij voortdurend in de gaten, zo gaat het keer op keer. Het is op zich wel makkelijk dat ik niet steeds hoef te kijken waar hij is.

Toen hij 6, 7 jaar was, was er nog niet echt iets vreemds aan. Het opvallende was alleen dat hij dit iedere keer weer deed. Zelfs nu hij 11 jaar is, doet hij het op momenten nog. Het lijkt iets dwangmatigs of iets dat in zijn beleving gewoon zo hoort te gaan. Geen idee eigenlijk. Ik vind het moeilijk om te zien waar het hem nou precies in zit. Zo is ook al eens eerder in de kleuterklas geobserveerd dat hij een soort tikkertje speelde op het schoolplein maar onduidelijk was met wie.

Thuis speelt hij ook verstoppertje. Zodra ik ’s avonds naar boven loop, waar hij zich heeft klaar gemaakt om naar bed te gaan, hoor ik elke avond hetzelfde gestommel. Hij verstopt zich snel achter zijn deur, als hij hoort dat ik eraan kom. Overdag doet hij het ook, maar dan als hij mij naar beneden hoort komen. Het is een vreemde gewaarwording dat hij zo regelmatig bezig is zich te verstoppen. Ik heb hem wel eens gevraagd of hij ook denkt dat ik niet weet waar hij zich verstopt heeft. Dan verschijnt een grote blije grijns en knikt hij bevestigend JA. Opvallend gedrag autisme

Achter de feiten aanlopen

Als ouder weet je niet van tevoren dat bepaald gedrag dusdanig in kan slijten, dat het een gewoonte wordt die misschien wel voor altijd blijft (ik hoop het natuurlijk niet). Bovengenoemd voorbeeld van opvallend gedrag is er één die nog redelijk acceptabel is maar je kunt dit inslijten van gewoontes natuurlijk terug zien op allerlei verschillende manieren. Met name de ongewenste, hardnekkige gedragingen zorgen voor de echte problemen die een ouder van een autistisch kind veel kopzorgen kunnen geven.

Ik heb nu een luchtig voorbeeld gebruikt van opvallend gedrag van mijn zoon. In mijzelf moet ik ook altijd wel even gniffelen als hij zich alweer “verstopt” heeft. Er zijn echter ook gedragingen waarbij ik het gevoel heb achter de feiten aan te lopen. Hoe moeilijk het dan is om het gedrag wat ongewenst is af te leren. Vaak heb ik ook het gevoel van had ik maar dit of had ik maar dat gedaan toen hij kleiner was.

De werkelijkheid is dat ik net als iedere ouder ergens ben begonnen met opvoeden. Net als ieder ander heb ik gereageerd op dingen zoals ik dacht dat het goed was. Ik ben er nu achter gekomen dat ik simpelweg niet alles in de hand heb en ook niet kan hebben.

Een kind met Autisme maakt zich gedrag eigen waarvan niet altijd duidelijk is hoe het is ontstaan en ook niet hoe het weer af te leren is. Eigenlijk kun je in dit voorbeeld stellen dat mijn kind op zo’n moment dus wel degelijk speelt. Alleen op zijn geheel eigen manier die niet altijd goed te volgen en te doorgronden is. Ik schreef al dat hij het nu op momenten nog doet. Daarmee ga ik er nog steeds vanuit dat het naarmate hij ouder wordt een keer zal stoppen. Mocht dat niet zo zijn, tja, dan blijft het gewoon heel bijzonder, heel eigen…..

 

Delen

Plaats een reactie

comments

Gedrag kan zomaar een gewoonte worden

Post navigation

Comments are closed.